Bilgi Güçtür

KİTLE İLETİŞİM ARAÇLARININ GÜVENİLİRLİĞİ VE İNANDIRICILIĞI

Günümüzde kitle iletişim araçlarının etkisinin, bireyin,grupların ve toplumların üzerindeki etkisi tartışılmaz durumdadır. İnsanoğlunun tüm yaşamında vazgeçilmez unsurdur.
Maslow`un İhtiyaçlar hiyerarşisinde bildiğiniz gibi, insanların belirli kategorilerdeki ihtiyaçlarını karşılamalarıyla, kendi içlerinde bir hiyerarşi oluşturan daha `üst ihtiyaçlar`ı tatmin etme arayışına girdiklerini ve bireyin kişilik gelişiminin, o an için başat olan ihtiyaç kategorisinin niteliği tarafından  belirlendiğini söz konusu etmektedir. Birey, bir kategorideki ihtiyaçları tam olarak gideremeden bir üst düzeydeki ihtiyaç kategorisine, dolayısıyla kişilik gelişme düzeyine geçemez. 1. Fizyolojik gereksinimler 2. Güvenlik gereksinimi 3. Ait olma gereksinimi 4. Sevgi, sevecenlik gereksinimi 5. Saygınlık gereksinimi 6. Kendini gerçekleştirme gereksinimidir. Şimdi bu gereksinimlere kitle iletişim araçlarını eklememiz hiçde yanlış olmayacağını düşünmekteyim.
Günümüzde kitle iletişim araçların yaşamımızdaki etkisi bu kadar önemliyken. Bu araçların güvenilirliği ve inandırıcılığı çok önemlidir.
Geleneksel yazılı basının,radyo ve televizyona oranla daha inandırıcı olduğu düşünülmekteydi.Ancak gerek yurtdışı,gerekse yurt içi yapılan araştırma ve anketler televizyonun habercilik açısından en güvenilir araç olduğunu ortaya çıkardı. İngiltere’de yapılan bir araştırmada, “Biritanya’da olup bitenleri anlamamıza hangi araç en fazla yardım ediyor?” sorusuna halkın %56’sı “televizyon” yanıtını vermiştir. Gazeteler ikinci sırayı almıştır. Bu bilgiyi hangi programların verdiğine ilişkin soruyu yanıtlayan halkın %58 haberleri göstermiştir. (1)
Ege bölgesinde Eğe Üniversitesi Basın-Yayın Yüksek Okulu’nun yaptığı bir araştırmada en güvenilir haber alma aracının %70 ile televizyon%22 ile gazeteler olduğu açığa çıkmıştır. (2)
Böyle bir sonucun çıkması doğaldır. İnsanlar hem görerek ve hem de duyarak aldıkları iletileri daha etkili olmaktadır. Hatta halk arasında kullanılan “söylenene mi? Yoksa gördüğüne mi inanacağım?” Sözcüğü televizyonun niçin daha güvenilir ve inandırıcı olduğunun göstergesidir. İnsanlar gördüklerine çok daha kolay inanmakta ve ikna olmaktadır.
Yukarıdaki araştırmalarda Internet haberciliği yansımamıştır. Kuşkusuz geleceğin en önemli kitle iletişim aracının Internet olacaktır. Internet habercilik  artık hem görsel hem de interaktif olmuştur. Bu nedenle  Internet’in sınır tanımayan gelişimi,buna paralel yaygınlaşması bu iletişim teknolojisinin güvenilirliği ve inandırıcılığını daha da önemli kılmaktadır.
Gazete ya da radyo yayınlarında okur ya da dinleyiciye anlatılmak istenen konular konuşularak ya da yazılmak yoluyla verilmeye çalışılırken,televizyon kimi zaman hiçbir şey söylemeksizin ve daha etkili bir biçimde yalnızca görüntü kullanarak aynı iletiyi verebilmektedir. Bu duruma görselliğin kurduğu üstünlük olarak bakmak yanlış olmayacaktır.
Kitle iletişim araçlarını birbirleriyle kıyasladığımız zaman televizyon genelde en üstün kitle iletişim aracı olma özelliğini sürdüreceğini,ancak ileriki süreçlerde Internet  üzerinden yapılacak TV ve diğer İnteraktif hizmetler önem kazanacaktır. Bu gelişim süreçlerinde cep telefonundaki hızlı teknolojik gelişmeler ve 3G özelliğin yaygınlaşması ile görüntülü görüşme,bu hizmetleri sunan şirketlerin geliştireceği yeni hizmet modelleri önemli bir yer kaplayacaktır.
Tüm bu gelişmeler tartışmasız kitle iletişim araçlarının güvenilirliği ve inandırıcılığını sorgulamamız gerekmektedir. Buradaki tehlike beklide bu iletişim araçlarının politik,sosyal kullanımında bireyin iletişim gereksinimi karşılamanın ötesinde tek tip insan modeli oluşturma ve model oluşturularak yapılacak yönlendirmelerdir.
Bireyin toplumsallaşma sürecinde,kitle iletişim araçlarının güvenilirliği ve inandırıcılığını sorgulamalı tek bir yayından iletişim almamaya dikkat etmek,en güvenilir tutum ve davranış olacaktır.
DİPNOTLAR
(1)    Parsa,Seyide.a.g.e,s.29

(2)    Parsa,a.g.e,s.29