Divan Edebiyatı Nazım Biçimleri

Divan Edebiyatında Nazım Biçimleri

Divan Edebiyatında Nazım Biçimleri
« :»
Bu mesajı alıntı ile cevapla Mesajı değiştir Mesajı Sil Konuyu böl
Beş dizelik bölümler halinde söylenen nazım şeklidir. Bir muhammesin ilk beşliğindeki son dizenin, aynı beşlikteki diğer dört dize ile kafiyeli olması şart değildir. Beşlik sayısı bir kayda bağlı değildir.Bend sayısı 4-8 arasında değişir.

Divan Edebiyatında Nazım Biçimleri
Divan şiiri, nazım biçimleri bakımından zengindir. Nazım biçimleri beyit ve bend olmak üzere iki ana kola ayrılır. Beyit temeline dayananlar “aynı” ve “ayrı” uyaklı (kafiyeli) olmak üzere ikiye ayrılır. Aynı uyaklıların başlıcaları “gazel”, “kaside” ve “müstezat”tır. Ayrı uyaklı tek nazım biçimi ise “mesnevi”dir.

Bend’lerden oluşan nazım biçimleri de tek bendli ve çok bendli olara ikiye ayrılır. Tek bendliler “rubai” ve “tuyuğ”, çok bendliler ise “musammat” ana başlığı altında toplanan “murabba”, “şarkı”, “muhammes”, “tahmis”, “tardiye”, “tasdir”, “müseddes”, “tesdis”, “müsebba”, “tesbi”, “müsemmen”, “tesmin”, “muaşşer”, “taşir”, “terkib-i bend”, “terci-i bend”dir. Bunun dışında “müfred” (tek beyit) ve “azade” de (tek mısra) anılabilir.

Biçimlerine Göre
Uyak
Beyit
Mısra
Bend
Mesnevi: Divan şiirinde çok kullanılmış bir nazım biçimidir.
KasideBig Grinivan şiirinin en yaygın nazım biçimlerinden biridir.
Gazel: Divan şiirinin en yaygın nazım biçimlerinden biridir. Gazelin ilk beytinin dizeleri kendi arasında uyaklıdır. Öteki beyitlerden birinin dizeleri serbest, ikinci dizeleri ilk beytin uyağına göre yazılır.
Rubai: Aynı vezinle söylenen dört dizeden oluşur. Birinci, ikinci ve dördüncü dizeleri uyaklıdır.
Musammat
Terkib-i bend
Müsemmem
Tuyuğ
Tahmis
Tardiye
Taşdir: Bir şairin, başkasının gazelinin iki dizesi arasına bir beyit eklemesine taştir denir.
Tesdis
Teşbiye
Taşir
Tezmin
Muaşşer
Muhammes:Her bölümü beş dizeden oluşur ve bu bölümlere bent denir. Bu nazım biçiminin uyak düzeni genellikle aaaaa-bbbaa-cccaa.. biçiminde sürer. Bir muhammesin ilk bendinin dördüncü ve beşinci dizeleri ya da yalnızca beşinci dizesi öteki bentlerin sonunda yineleniyorsa, buna “muhammes-i mütekerrir”, yani tekrarlı muhammes denir.
Murabba: Bent adı verilen dört dizelik kıtalardan oluşur. Genellikle ilk dörtlüğün bütün dizeleri aynı uyaklıdır. Sonraki dörtlüklerin ilk üç dizesi ayrı uyaklarla, ama son dizeleri ilk dörtlüğün uyağıyla yazılır (aaaa-bbba…. gibi).
Müseddes: Her bölümü altışar dizeden oluşur ve bu bölümlere bent denir. Uyak düzeni genellikle aaaaaa-bbbbba-ccccca-ddddda biçimindedir. İlk altı dizenin son iki dizesinin nakarat olarak yazıldığı müseddesler de vardır.
Müstezat: Gazelin özel bir biçimidir. Sözcük anlamıyla “artırılmış, çoğaltılmış” demektir. Uzun dizelere “ziyade” denilen kısa bir dize eklenerek yazılır.
Şarkı: Biçimsel açıdan bir tür murabbadır. Ama şarkıda genellikle ilk dörtlüğün ikinci ve dördüncü dizeleri, öteki dörtlüklerin dördüncü dizesi olarak yinelenir. Buna nakarat denir.

aynı ölçüdeki beşer dizelik bendlerden oluşa nazım biçimi. ilk bendin 5 dizesi birbirleriyle, sonraki bendlerin son bir ya da iki dizesi ilk bend ile uyaklıdır. son bir ya da iki dize, her bendin sonunda aynen tekrarlanıyorsa bu muhammese “mütekerrir muhammes”, bu dizelerin ilk bend ile yalnızca uyak yönünden uyuştuğu muhammeslere ise “müzdeviç muhammes” adı verilir. bend sayısı 4-8 arasında değişir. muhammeslerde çoğunlukla felsefi düşünceler, tasavvuf konuları ele alınır.

Related posts

• No related posts.

Etiketler:Divan Edebiyatı Nazım Biçimleri, Divan Edebiyatı Nazım Biçimleri dönem ödevi, Divan Edebiyatı Nazım Biçimleri geniş bilgi, Divan Edebiyatı Nazım Biçimleri hakkında bilgi, Divan Edebiyatı Nazım Biçimleri nelerdir