anlam özelliğine göre cümleler

1 . GERÇEK ( Sözlük ) ANLAMI: Sözcüklerin sözlükteki, ilk sırada
açıklanan anlamıdır. Başka bir deyişle sözcüklerin, herkesin
kullandığı, bildiği ve ilk akla gelen anlamıdır.
2 . MECAZ ANLAMI: Sözcüklerin benzetme yapılarak cümle
içerisinde kullanıldığı geçici ve özel anlamıdır.

ÖRNEK-1: Tilki tavukları yemiş.
Onun ne tilki olduğunu bilir misin?
Birinci cümledeki ” tilki ” sözcüğü, herkesin bildiği kümes
hayvanlarına zarar veren, onları yiyen hayvan olarak
kullanılmıştır. Dolayısı ile bu cümledeki ” tilki ” sözcüğü gerçek
anlamda kullanılmıştır.
İkinci cümledeki ” tilki ” sözcüğü ise ” açıkgöz, kurnaz, çıkarcı ”
anlamında kullanılmıştır. Yani asıl ( gerçek ) anlamı dışında
kullanılmıştır. Dolayısı ile bu cümledeki ” tilki ” sözcüğü mecaz
anlamında kullanılmıştır.
ÖRNEK -2: Vucudumun her tarafını şiddetli ağrılar sardı.
Hemşire, arkadaşımın yarasını sardı.

3. TERİM ANLAMI: Bilim, sanat, meslek dallarıyla veya bir konu ile
ilgili kavramları olan sözcüklere terim anlamlı sözcükler denir.
ÖRNEK: Kare, üçgen, ekvator, mısra, özne, ek, portre, piyes

4. EŞ ANLAMLI (ANLAMDAŞ) SÖZCÜKLER: Anlamları ayni olan
sözcüklere denir. Bu sözcükler, cümle içerisinde birbirlerinin
yerine kullanıldıklarında, cümlenin anlamı değişmez.

ÖRNEK: Kara = Siyah
Mana = Anlam

Cümlede kullanımları:

Arkadaşımın kara gözleri var.
Arkadaşımın siyah gözleri var.
Sözlerimin ne manaya geldiğini anladın mı?
Sözlerimin ne anlama geldiğini anladın mı?
5. ZIT (KARŞIT) ANLAMLI SÖZCÜKLER: Anlamları birbirinin
karşıtı olan sözcüklere denir.
ÖRNEK: Sıkı X Bol
Siyah X Beyaz
Yaz X Kış
Büyük X Küçük
Cümlede kullanımları:
Sıkı elbiseleri severim.
Bol elbiseleri severim.
Siyah tahtamızı yeniledik.
Beyaz tahtamızı yeniledik.
Yaz, kış akan derelerimiz yoktur.
Büyükleri sayalım, küçükleri sevelim.
6. EŞSESLİ ( SESTEŞ ) SÖZCÜKLER:
Yazılışları ve söylenişleri ayni olup; manaları farklı olan
sözcüklere eşsesli sözcükler denir.
ÖRNEK ( 1 ): ” Kara ” sözcüğünü cümlede kullanalım.
Denizciler ” kara göründü ” diye bağırıyorlardı.
Eskiden, ilkokul öğrencileri kara önlük giyerlerdi.
Birinci cümledeki “kara”sözcüğü toprak parçası , ikinci cümledeki ise
renk anlamında kullanılmıştır.

Etiketler:anlam özelliğine göre cümleler, atatürk, ödev siteleri, dönem ödevleri, edebiyat ödevi

ödev sitesi

Bu ödev Hakkında

Anahtar Kelimeler