avrupa birliginde kobi tanimi ve avrupa birligi ekonomisinde kobi lerinyeri

1.AVRUPA BİRLİĞİ’NDE KOBİ TANIMI VE AVRUPA BİRLİĞİ EKONOMİSİ’NDE KOBİ’ LERİN YERİ

Avrupa Birliği, KOBİ’lerin ekonomiye olan katkılarını dikkate alarak ve üye ülkeler arasındaki ticareti ve rekabeti bozmayacağı düşüncesinden hareketle, KOBİ’lere verilecek devlet yardımlarını istisna kapsamında değerlendirmekte ve bu yardımlara izin vermektedir. KOBİ’lere sağlanacak devlet yardımlarına izin verilmesiyle, KOBİ’lere ilişkin birçok birlik politikası belirlenmiş, ancak kesimi tanımlamak için farklı kriterlerin kullanılması, uygulamada ciddi sorunlara neden olmuştur(Demirci, Akpınar ve Çevik, 2001, s.23). Zira; üye ülkelerin devlet yardımı sağlayabilecekleri işletmelerin kapsamını belirlemelerinde ortak bir KOBİ tanımı önem taşımaktadır. Bu nedenle, Avrupa Birliğinde KOBİ tanımı ve sınıflandırması AB düzeyinde yapılmış, ancak esnaf ve sanatkar işletmelerinin tanımı ilgili ülkelere bırakılmıştır(Akpınar ve Çevik, 2001, s.15). AB farklı KOBİ tanımı ve ifadelerinin rekabete zarar verdiğini göz önüne alarak 7/2/1996 tarihli Konsey Kararı ile KOBİ tanımında personel sayısı, bilanço büyüklüğü ve bağımsızlık derecesini 3 temel kriter olarak almıştır(Sayın ve Fazlıoğlu, 2000, s.4).

AB’nin ortak tanımına göre, sermayesinin %25′ den fazlası büyük işletmelere ait olmayan işletmelerden;
• Çalışan sayısı 1-9 arasında olanlar, mikro işletme
• Çalışan sayısı 10-49 arasında olup yıllık cirosu 7 milyon EURO’yu veya bilançosu 5 milyon EURO’yu geçmeyenler, küçük ölçekli işletme,
• Çalışan sayısı 50-249 arasında olup yıllık cirosu 40 milyon EURO’yu geçmeyenler, orta ölçekli işletmelerdir(Akpınar ve Çevik, 2001, s.15).

Tablo 1.1: Avrupa Birliğinde KOBİ Tanımı
Kriterler Mikro İşletmeler Küçük Ölçekli İşletmeler Orta Ölçekli İşletmeler
İstihdam < 10 < 50 < 250
Yıllık ciro veya yıllık bilanço < €7 milyon
< €5 milyon < €40 milyon
< €27 milyon
Bağımsızlık Sermaye ve oy hakkının %25′den fazlası KOBİ olmayan bir tek işletmeye ait olmayacak
Kaynak: Commision of The European Communities
1.1. İşletme Sayıları ve Bazı Makro Ekonomik Göstergeler Açısından KOBİ’ler

Avrupa 19 ülkelerinde 1998 yılı itibariyle birinci sektör olarak ifade edilen alanlar dışında (tarım, balıkçılık, madencilik vb. sektörler) faaliyet gösteren işletme sayısı 20 milyon civarındadır. Bu işletmelerin %99.79′ u KOBİ kapsamına girmektedir. Söz konusu işletmelerin AB’nin ortak tanımı kapsamında “mikro”, “küçük”, “orta” ve “büyük” ölçekli olma kriterlerine göre dağılımı Tablo 1.2′de sunulmaktadır(Demirci, Akpınar ve Çevik, 2001, s.44).

Tablo 1.2: Avrupa Birliğinde Ölçeklerine Göre İşletme Sayıları ( Bin )
Ülke Grupları Küçük Ve Orta Ölçekli Işletmeler (KOBİ ) Büyük Işletmeler Toplam
Mikro Küçük Orta Toplam
Avrupa 15
Sayı ( Bin )
%
18 040
93,13
1 130
5,83
160
0,82
19 330
99,79
38
0,19
19 370
100,00
Avrupa 19
Sayı ( Bin )
%
18 465
93,82
1 175
5,92
170
0,85
19 810
99,79
40
0,20
19 850
100,00
Kaynak : The European Observatory for SMEs, Sixth Report

• Avrupa 19 ülkelerindeki işletmelerin 18 milyondan fazlası 10 kişiden az çalışanı olan mikro işletmelerdir. Mikro işletmeler toplam işletmelerin yaklaşık %94’ünü oluşturmaktadırlar. Bunların aşağı yukarı yarısı kendi hesabına çalışan ve herhangi bir personel istihdam etmeyen kişilerin yürüttüğü işletmelerdir(Demirci, Akpınar ve Çevik, 2001, s.45).

• Ortalama ciro miktarı; mikro işletmelerde 0,2, küçük işletmelerde 3, orta ölçekli işletmelerde 23, büyük ölçekli işletmelerde ise 215 milyon ECU’dur(Demirci, Akpınar ve Çevik, 2001, s.45).

• Avrupa 19 ülkelerinde işletme büyüklüklerine göre ihracatın toplam ciroya oranı %7-22 arasında değişiklik gösterirken ortalama ihracat oranı %16 civarındadır. AB’de KOBİ’lerin toplam ciro içindeki payı %11 iken, bu oran büyük işletmelerde %22’dir(Demirci, Akpınar ve Çevik, 2001, s.42).

• İşletme büyüklüklerine göre üretimdeki yıllık ortalama değişim ise 1998-2000 döneminde KOBİ’lerde %2,1, büyük ölçekli işletmelerde %2,4 olarak tespit edilmiştir(EIM, Small Business Research and Consultancy).

• AB’de KOBİ’lerin karlılıkları ile büyüklükleri arasında bir doğru orantı olduğu söylenebilir. Bu oranlar mikro ile büyük işletmeler arasında %15 ila %60 arasında değişim göstermektedir. 1998-2000 döneminde işletme büyüklüğüne göre karlılık oranlarındaki yıllık ortalama değişim tüm işletme büyüklüklerinde %4 olarak tespit edilmiştir. Bu, KOBİ’lerin maliyetlerindeki değişimleri fiyatlara yansıtabildiklerini ortaya koymaktadır(Demirci, Akpınar ve Çevik, 2001, s.45).

1.2. İstihdam Açısından KOBİ’ler

AB’ de 19 milyonun üzerindeki KOBİ’ler toplam istihdamın %65,83 ü ve toplam cironun %55′ini yönetmektedirler. Avrupa 19 ülkelerindeki yaklaşık 20 milyon işletmede 117 milyon insan istihdam edilmektedir. Bunların % 90’ından fazlasını oluşturan KOBİ’ler, toplam istihdamın üçte ikisini sağlamaktadır((Demirci, Akpınar ve Çevik, 2001, s.46).

AB’de geçtiğimiz beş yıl içinde yaratılan işlerin %80’inden fazlasını KOBİ’ler gerçekleştirmiştir. AB’de, işletme başına düşen ortalama çalışan sayısı; mikro işletmelerde 2, küçük işletmelerde 20, orta ölçekli işletmelerde ise 100 civarındadır. İşletme başına ortalama çalışan sayısı ise 6′dır. Bu sayının en düşük olduğu ülke Yunanistan (3), en yüksek olduğu ülke ise Lüksemburg (13)’dur(Akpınar ve Çevik, 2001, s.21). AB deki KOBİ’lerin %50’sinde tek kişi çalışmaktadır(Özyurt, 2000, s.15). Avrupa 19 ülkelerinde işgücü verimliliği artışı KOBİ’lerde %2,1 iken büyük işletmelerde % 2,7 olarak tespit edilmiştir(Demirci, Akpınar ve Çevik, 2001, s.43).

Avrupa Birliği’nde bulunan işletmelerin, büyüklüklerine göre yarattıkları istihdam Tablo 1.3.’de gösterilmektedir.

Tablo 1.3: İstihdam açısından Avrupa Birliği’nde KOBİ’ler ( 1998 )
Ülke Grupları Küçük Ve Orta Ölçekli İşletmeler (KOBİ ) Büyük İşletmeler Tüm İşletmeler
Mikro Küçük Orta KOBİ
Avrupa 15
Sayı ( Bin )
%
38 360
33,87
21 320
18,82
14 870
13,13
74 550
65,83
38 680
34,16
113 230
100,00
Avrupa 19
Sayı ( Bin )
%
39 330
33,62
22 140
18,92
15 640
13,37
77 100
65,91
39 860
34,07
116 970
100,00
Kaynak : EIM Small Business Research and Consultancy

EUROSTAT tarafından yayınlanan son istatistikler AB’de tarım dışı sektörlerdeki, 250’den az işçi çalıştıran 18 milyon şirketin toplam istihdamın üçte ikisini yarattığını göstermektedir(www.kobinet.org.tr./hizmetler/katilimci-kuruluslar/vakiflar/IKV-35.htm.).

Tablo 1.4.’de KOBİ’lerin Avrupa Birliği’nde; gerek faaliyet gösteren toplam işletmeler içindeki, gerekse de istihdam ve ciro içindeki payı ile ne kadar önemli olduğu açıkça görülmektedir.

Tablo 1.4: İstihdam açısından Avrupa Birliği’nde KOBİ’ler (%)
Çalıştırılan işçi Sayısı 0 1-9 10-49 50-249 250+
Toplam firma sayısına oranı 51,64 41,26 6,01 0,90 0,20
Toplam istihdam içindeki payı 9,75 23,08 18,95 13,89 34,33
Toplam ciro içindeki payı 3,56 14,30 17,43 19,46 45,25
Kaynak: (www.kobinet.org.tr./hizmetler/katilimci-kuruluslar/vakiflar/IKV-35.htm.).

En fazla istihdam sağlayan işletme ölçeğine “baskın işletme ölçeği” denilmektedir. Fransa, İtalya ve İspanya gibi Avrupa Birliği’nin nüfus açısından büyük ülkelerinde baskın işletme ölçeği mikro işletmelerdir. Almanya’da KOBİ’ ler güçlü olmakla beraber istihdamın büyük kısmı büyük işletmelerce sağlanmaktadır.

Avrupa Birliği Ülkeleri’nde baskın işletme ölçekleri Tablo 1.5.’de verilmiştir.
Tablo 1.5: AB Ülkelerinde Baskın İşletme Ölçekleri
Mikro Ölçekli İşletmeler KOBİ’ ler Büyük Ölçekli İşletmeler
Fransa
Yunanistan
İtalya
İspanya Avusturya
Danimarka
Lüksemburg
Portekiz Belçika
Finlandiya
Almanya
İrlanda
Hollanda
İsveç
İngiltere
Kaynak: EIM Small Business Research and Consultancy

Yaratılan katma değer içerisindeki işgücü maliyetleri oranları, mikro işletmelerde %40, küçük işletmelerde %53 ve büyük işletmelerde % 39’dur. Bu veriler küçük işletmelerin, büyük ölçekli işletmelerle rekabet gücünü anlama ve kıyaslama açısından önemlidir. Ayrıca, AB 15 ülkelerinde işletme ölçeklerine göre istihdam oranları ülkeler bazında incelendiğinde de üye ülkeler arasındaki farklılık dikkat çekmektedir.(Bakınız EK-1).
Tablo 1.6.’dan da görüleceği üzere; Avrupa Birliği ülkelerinde büyük işletmede çalışan bir kişinin yarattığı katma değer, mikro işletmede çalışan birinin yarattığı değerin 3 katıdır. Bu veri farklı ülkeler ile Avrupa Birliği arasında işletme ölçeklerine göre yaratılan katma değer açısından bir kıyaslama durumunda önemli olmaktadır.

Tablo 1.6: Yaratılan Katma Değer Açısından İşletmeler
İşletme Büyüklüğü Kişi Başına Katma Değer (Mikro işletmelerde 1 olarak alınmıştır.)
Mikro 1.00
Küçük Ölçekli İşletme 1.67
Orta Ölçekli İşletme 3.17
Büyük İşletmeler 3.00
Kaynak:Akpınar ve Çevik,2001,s.20

Avrupa 19 ülkelerinde işletme sayıları ve işletme başına düşen ortalama istihdam ile baskın işletme ölçekleri ülkeler bazında Tablo 1.7′de verilmiştir.

Tablo 1.7: Avrupa Birliği’nde İşletme Sayıları, İstihdam ve İşletmelerde Baskın İşletme Ölçekleri
Ülkeler İşletme Sayıları
( Bin ) İşletmelerde Ortalama İstihdam Baskın İşletme Ölçeği
Avusturya 285 11 KOBİ
Belçika 530 5 BÖİ
Danimarka 150 8 KOBİ
Finlandiya 210 5 BÖİ
Fransa 2 325 7 Mikro
Almanya 3 515 8 BÖİ
Yunanistan 620 3 Mikro
İrlanda 85 10 BÖİ
İtalya 3 940 4 Mikro
Lüksemburg 15 13 KOBİ
Hollanda 450 12 BÖİ
Portekiz 690 4 KOBİ
İspanya 2 510 5 Mikro
İsveç 285 7 BÖİ
İngiltere 3 660 5 BÖİ
Toplam ( AB Üyesi ) 19 370 6 BÖİ
İzlanda 30 3 KOBİ
Lihtenştayn 3 6 Mikro
Norveç 205 5 KOBİ
İsviçre 240 11 KOBİ
Toplam ( AB Üyesi olmayanlar )
480
8
Avrupa – 19 19 850 6
Kaynak: EIM Small Business Research and Consultancy

Etiketler:atatürk, avrupa birliginde kobi tanimi, ödev siteleri, dönem ödevleri, edebiyat ödevi, Matematik

ödev sitesi

Bu ödev Hakkında

Anahtar Kelimeler